Home Chia sẻ Vì sao đồng đô la trở thành đồng tiền có tính toàn cầu

Vì sao đồng đô la trở thành đồng tiền có tính toàn cầu

by baokhanh
0 comment 2 views

Đồng tiền có tính toàn cầu là loại tiền được chấp nhận giao dịch tại hầu hết các quốc gia trên toàn cầu. Một số loại tiền thông dụng có tính toàn cầu được kể đến như đồng đô la Mỹ, đồng euro và đồng yên. Các đồng tiền này còn có 1 tên khác là đồng tiền dự trữ.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, đồng đô la Mỹ là loại tiền tệ phổ biến nhất. Tính đến quý IV năm 2019, đồng bạc xanh chiếm hơn 60% tổng dự trữ ngoại hối của ngân hàng trung ương. Điều đó làm cho đồng đô la Mỹ chính thức trở thành loại tiền tệ toàn cầu mặc dù không có một định nghĩa nào về danh hiệu này.

Đồng tiền dự trữ lớn thứ 2 là đồng euro mức dự trữ ngoại tệ của ngân hàng trung ương chiếm 20%. Tham vọng đồng euro trở thành đồng tiền chung cho thế giới đã bị tiêu tan do cuộc khủng hoảng kinh tế khu vực châu Âu trước đó.

Đồng đô la Mỹ là loại tiền tệ mạnh nhất

Nền kinh tế vững mạnh của Mỹ là một nguyên nhân giúp hỗ trợ sức khỏe đồng đô la. Vì là nền kinh tế đầu tàu, đồng USD được sử dụng chủ yếu trong thanh toán giao dịch hàng hóa, là đồng tiền được sử dụng trong dự trữ ngoại tệ của các quốc gia. Tính đến 2018, Mỹ đã phát hành và lưu hành khoảng 1.671 tỷ đô la. Trong đó, hơn nửa giá trị này được dùng làm vật trao đổi ở nước ngoài, chiếm phần lớn phải kể đến các quốc gia thuộc Liên Xô cũ và Mỹ la tinh.

Mặc dù chỉ là 1 trong số 185 loại tiền tệ của thế giới nhưng đồng đô la lại chiếm 90% giao dịch ngoại hối trên toàn cầu. Điều này là cho các giao dịch trên thị trường ngoại hối phải tuân theo quy tắc của đồng đô la.

40% các loại nợ trên thế giới đều được quy về đồng đô la. Do đó, các ngân hàng nước ngoài cần rất nhiều đồng đô la cho các hoạt động kinh doanh. Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 là một bằng chứng cụ thể về tầm ảnh hưởng của đồng đô la. Các ngân hàng ngoại Mỹ đã bị nợ khoảng 27 ngàn tỷ đô la với số tiền buộc phải trả bằng đồng đô là là 18 ngàn tỷ. Điều này buộc cục dự trữ liên bang Mỹ phải bơm thêm tiền ra thị trường để tránh tình trạng cạn kiệt nguồn tiền.

Mặt khác, các cuộc khủng hoảng kinh tế càng làm cho đồng đô la được sử dụng rộng rãi. Năm 2018, các ngân hàng tại Đức, Pháp và Anh nắm giữ nhiều khoảng nợ bằng đồng đô la hơn các khoảng nợ bằng nội tệ. Thêm vào đó, các ngân hàng trung ương ban hành một số luật để ngăn chặn các cuộc khủng hoảng tài chính khác càng làm đồng đô la khan hiếm trên thị trường. Việc Cục dự trữ liên bang tăng tỷ lệ lãi suất cho vay làm giảm lượng cung tiền càng làm đồng đô la trở nên có giá trị hơn.

Một số chính phủ tăng cường lưu trữ đồng đô la làm đồng tiền dự trữ. Trung Quốc và Nhật Bản thường mua rất nhiều loại tiền tệ của đối tác chính mà họ xuất khẩu. Vì Mỹ là đối tác xuất khẩu lớn nhất ở Trung Quốc và lớn thứ hai ở Nhật Bản nên 2 quốc gia này cố tình trữ đồng đô la rất nhiều với mục đích giữ đồng nội tệ rẻ hơn và việc xuất khẩu có tính cạnh tranh hơn.

Nguyên nhân đồng đô la trở thành loại tiền toàn cầu

Sau Chiến tranh thế giới, các quốc gia đã cố gắng phục hồi lại hệ thống bản vị vàng nhưng nó đã sụp đổ hoàn toàn trong cuộc Đại khủng hoảng của những năm 1930. Trong hoàn cảnh đó, 730 đại biểu đến từ 44 quốc gia đã gặp nhau tại Bretton Woods, New Hampshire, năm 1944 để để xây dựng hệ thống tài chính thế giới sau chiến tranh, tránh nguy cơ tái diễn khủng hoảng kinh tế. Tại đây, các nước đã thống nhất thành lập ra một hệ thống tài chính được gọi là Bretton Woods – bao gồm Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF), Ngân hàng Thế Giới (WB) và chế độ tỷ giá hối đoái cố định được xây dựng quanh đồng đô la Mỹ gắn với vàng. Do tại thời điểm đó Mỹ chiếm hơn một nửa tiềm năng sản xuất của thế giới và giữ gần như toàn bộ lượng vàng của thế giới nên các nhà lãnh đạo quyết định gắn các đồng tiền thế giới với đồng đôla, đồng tiền mà tiếp sau đó được họ đồng ý đổi ra vàng ở mức 35 USD một oz.

Hệ thống Bretton Woods đã kéo dài cho tới năm 1971. Tại thời điểm đó, lạm phát và thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ gia tăng đã làm suy giảm giá trị đồng đôla. Thêm vào đó, hệ thống Bretton Woods đã giới hạn hoạt động chi tiêu của Mỹ và thế giới do lượng vàng sở hữu là có hạn trong khi nhu cầu sử dụng tiền lại lớn hơn rất nhiều. Do đó, vào tháng 8 năm 1971 Tổng thống Hoa Kỳ Nixon đã rút hẳn khỏi hệ thống Bretton Woods và tiến hành thả nổi đồng tiền.

Mặc dù hệ thống Bretton Woods đã chấm dứt nhưng nhờ hệ thống Bretton Woods mà đồng đô la trở thành loại tiền toàn cầu vào thời điểm đó. Và cũng nhờ vào thói quen này mà đồng đô la vẫn được xem là đồng tiền toàn cầu cho đến thời điểm hiện tại.

Bạn nên đọc thêm